آیین نامه طرح کاراد
وظایف دبیرخانه طرح کاراد
تشکیلات دبیرخانه
شورای مشاوران
مقررات و مصوبات
آیین نامه طرح کاراد
طرح توسعة كارآفريني در دانشگاههاي كشور «كاراد»
مقدمه:
به استناد مواد "48" و "21" قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران كه بر توسعه کارآفرینی تاكيد شده است و در جهت اشاعه کارآفريني به منظور افزايش کارآمدي دانشجويان و دانشآموختگان دانشگاهها و مراكز آموزش عالي از طريق تحول در برنامهها و شيوههاي آموزش در مقاطع مختلف و فراهم آوردن زمینة مشارکت هرچه بيشتر دانشگاهيان در توسعه كشور، آييننامه طرح توسعه کارآفريني در دانشگاههاي کشور، که از اين پس به اختصار "کاراد" ناميده ميشود، تدوين و در کلیه دانشگاههاي کشور به مورد اجراء گذاشته میشود.
بخش اول – ملاحظات عمومي
ماده(1)- تعاريف:
- وزارت: وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري
- سازمان: سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران
- دانشگاه: کليه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي دولتي و غيردولتي که با مجوز وزارت علوم،تحقيقات و فناوري تشکيل شدهاند.
- کارآفريني: فرآيندي است که فرد کارآفرين با ايدههاي نو و خلاق و شناسايي فرصتهاي جديد و با بسيج منابع، مبادرت به ايجاد کسب و کار و شرکت هاي نو، سازمانهاي جديد و نوآور و رشد يابنده ميکند که توأم با پذيرش مخاطره و پيامدهاي احتمالي است و منجر به معرفي محصول، فرآيند و يا خدمت جديدي به جامعه ميشود.
- کاراد: طرح توسعه كارآفريني در دانشگاههاي كشور
- شوراي مرکزي کارآفريني: اين شورا به منظور سياستگذاري، هدايت، حمايت و نظارت بر اجراي بهينه طرح کاراد تشکيل و از اين پس در اين آييننامه شوراي مرکزي کاراد ناميده ميشود.
- دبيرخانه طرح کاراد: دبيرخانه طرح کاراد در سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران تشکيل ميشود و کليه امور ترويجي، آموزشي، پژوهشي و پيگيري مصوبات شوراي مرکزي را برعهده دارد.
- کميتهکارآفريني دانشگاه: واحد سازماني طرح "کاراد" است که در هر دانشگاه براي برنامهريزي و انجام امور مطالعات، ترويج و آموزش کارآفريني تشکيل ميشود.
- مرکز کارآفريني دانشگاه: واحد اجرايي طرح "کاراد" در دانشگاه است که تحت نظر رئيس دانشگاه فعاليت ميکند و مجري سياستها، برنامهها و مصوبات کميته کارآفريني دانشگاه است.
ماده(2)- فلسفه، چشم انداز، مأموریت، اهداف، راهبردها و برنامهها:
● فلسفة ایجاد طرح «کاراد» :
فلسفة برقراری طرح "کاراد"، مبتنی بر این باور است که کارآفرینی یک خصیصة منحصراً ذاتی نیست، بلکه از طریق آموزشهایی مناسب در زمینههای چگونگی حصول فراست و زیرکی در کسب و کار، مهارتهای خاص، و تغییر نگرش و ایجاد انگیزه در افراد، میتوان مبادرت به تربیت افراد کارآفرین کارآمد نمود.
● چشم انداز:
ایجاد ممتازترین مراکز کارآفرینی در دانشگاههای کشور به منظور ایجاد جامعهای توسعه یافته و پویا، مرکب از افرادی دارای استقلال اقتصادی (متکی به خود) و با تحصیلات عالیه.
● مأموریت:
- تقویت و بارور کردن بنیة دانش در زمینة کارآفرینی و توسعه و ترویج فرهنگ آن از طریق پژوهش و تعلیم و تربیت کارآفرینان قابل در سطوح مؤسسات آموزش عالی و دانشگاهها
- انجام تمهیدات و هماهنگیهای لازم برای ایجاد تسهیلات و امکانات به منظور توسعه مشاغل بیشتر توسط دانشآموختگان دانشگاهی در جهت کمک به شکوفایی اقتصادی و رفاه عمومی کشور
● اهداف :
به منظور حفظ پویایی در امر کارآفرینی، طرح كاراد اهدافي را در زمينه پژوهش، آموزش و ترویج کارآفرینی کشور به شرح زیر دنبال میکند:
الف- تقویت و بارور کردن دانش کارآفرینی از طریق پژوهش و آموزش کارآفرینی در دانشگاههاو مراکز آموزش عالی
ب - ایجاد و توسعه کسب و کارهای اقتصادی، با توان رقابت بالا در سطح صنعت جهانی
● راهبردها :
به منظور توسعه کارآفرینی، طرح کاراد چهار رویکرد راهبردی زیر را برگزیده است:
الف- ترویج روحیه و فرهنگ کارآفرینی و ارتقاء شناخت جامعه دانشگاهی به ویژه دانشجویان نسبت به کارآفرینی، کارآفرینان و نقش آنها در رونق اقتصادی، ایجاد اشتغال و رفاه
ب- ترغیب و جذب جامعه دانشگاهی به دوره های آموزش کارآفرینی
ج- گسترش تحقیقات در خصوص کارآفرینان، پروژه های کارآفرینی، محیط و فضای کارآفرینی و سایر زمینههای مرتبط با توجه به شرایط و مقتضیات ایران
د- کمک به کارآفرینان جدید و توسعه کارآفرینان موجود از طریق فراهم آوردن امکانات اولیه برای شروع کارآفرینی از قبیل معرفی به پاركها و مراکز رشد علم و فناوری و مراکز حمایت از ایجاد و توسعه فناوری
بخش دوم – سياستگذاري و برنامهريزي
ماده (3)- به منظور ساماندهی و انسجامبخشی در امور سیاستگذاری، برنامهریزی و تقسیم کار مؤثر در امر کارآفرینی، شورای مرکزی کارآفرینی زیرنظر وزیر علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل می شود.
3-1- ترکيب شوراي مرکزي کارآفريني:
الف - وزير علوم، تحقيقات و فناوري( رئيس شورا)
ب - معاون وزير و رئيس سازمان ( نايب رئيس شورا)
ج - معاون آموزشي وزارت
د - معاون پژوهشي وزارت
هـ- معاونت ذيربط وزارت كار و امور اجتماعي يا نماينده تامالاختيار ايشان
و- معاونت ذيربط وزارت تعاون يا نماينده تامالاختيار ايشان
ز- معاونت ذيربط سازمان
ح - رئيس موسسه مطالعات و تحقيقات فناوري سازمان
ط - رئيس دبيرخانه طرح کاراد( دبيرشورا)
ي- 3 تا 5 نفر از اعضاي هيأت علمي آشنا با موضوع کارآفريني، برجستگان کارآفرين، دانشجو و دانشآموخته و پيشکسوتان کارآفرين تبصره1: با توجه به موضوع و در صورت نياز، کارشناسان و نمايندگان ساير نهادها، سازمانها و وزارتخانهها، براي شرکت در جلسات شورا دعوت ميشوند.
تبصره2: اعضاي موضوع بند "ي" به پيشنهاد نايب رييس شورا، تأييد وزير و با حكم رييس سازمان به مدت 2 سال منصوب ميشوند. تمديد حكم اعضا بلامانع است.
3-2- وظايف و اختيارات شوراي مرکزي کارآفريني:
الف – تعيين و اصلاح سياستها و راهبردهاي طرح کاراد
ب- بررسي نتايج حاصل از ارزيابي عملکرد طرح کاراد در دانشگاه ها
ج- تصويب برنامه هاي کلان ارائه شده در مورد طرح کاراد
د- بررسي راهکارهاي توسعه طرح کاراد در سطح دانشگاههاي کشور
ه- بررسي موانع و محدوديت هاي قانوني، سياسي، فرهنگي، اداري و مالي توسعه کارآفريني و ارائه پيشنهادهاي مناسب براي مراجع ذیصلاح
و- بررسي و تصويب برنامههاي مربوط به ايجاد هماهنگي بين مراكز كارآفريني و مراكز رشد، پاركهاي علم و فنّاوري و نهادهاي ذيربط
ز- تصويب بودجه سالانه طرح کاراد
تبصره3: چگونگي تشکيل جلسات شوراي مرکزي، حدّ نصاب تصميمگيريها و نحوه اداره جلسات براساس دستورالعمل داخلي شوراي مرکزي مشخص مي شود.
ماده (4)- دبيرخانه طرح کاراد:
به منظور پيگيري مصوبات شوراي مركزي و انجام كليه امور مربوط به كارآفريني در وزارت، دبيرخانه طرح كاراد در سازمان تشكيل مي شود.
4-1- وظايف و اختيارات دبيرخانه :
دبيرخانه طرح کاراد متشکل از واحدهايي است که کليه امور ترويجي، پژوهشي، آموزشي و پيگيري مصوبات شوراي مرکزي طرح کاراد را به شرح زير برعهده دارد:
الف) ابلاغ مصوبات شوراي مرکزي به دانشگاهها و نهادهاي ذيربط
ب) پيگيري براي تقويت مراکز کارآفرينی موجود و ايجاد مراکز کارآفرينی در دانشگاههایي که فاقد اين مرکز هستند.
ج) ايجاد هماهنگي بين کميتههاي کارآفريني دانشگاهها در زمينه فعاليتهاي آموزشی، پژوهشي و ترویجی در سطح دانشگاههاي کشور
د) هماهنگي با دستگاههاي دولتي و بخش خصوصي در زمينه طرح کاراد
هـ) نظارت و ارزشيابي مستمر بر وظايف و عملکرد کميتههاي کارآفريني دانشگاهها
و) برنامهریزی براي برگزاري ميزگردها و سخنرانيهاي علمي- تخصصي، سمينارها و همايش سالانه کارآفريني
ز) انجام مطالعات و برنامهريزي براي اجراي طرح کاراد در دانشگاهها
ح) انجام مطالعات و طراحي ساختار سازماني و سيستمهاي نظارت و ارزشيابي کميتههاي کارآفريني در سطح دانشگاهها
ط) انجام مطالعات در زمينه موانع و محدوديتهاي حقوقي، قانوني، فرهنگي، سياسي، اداري و مالي توسعه کارآفريني و ارائه پيشنهاد به شوراي مرکزي
ي) بررسي علمي طرحها و برنامههاي کلان ترويجي، آموزشي و پژوهشي طرح کاراد
ک) بررسي و تعيين بودجه سالانة طرح کاراد و ارائه آن به شوراي مرکزي براي تصويب نهايي
ل) پيشنهاد اصلاحات لازم در طرحها و برنامههای مرتبط و ارائه آن به شوراي مرکزي براي تصويب
م) ارزيابي و تجزيه و تحليل گزارشها، اطلاعات و پيشنهادهاي رسيده و اطلاعرساني فعاليتهاي انجام گرفته از روند اجراي طرح کاراد به طرق مختلف
4-2- تشكيلات دبيرخانه
الف : رئيس دبيرخانه با پيشنهاد رئيس سازمان، تاييد وزير علوم، تحقيقات و فناوري و حکم رئيس سازمان برای مدت سه سال منصوب ميشود. انتصاب مجدد رئیس دبیرخانه بلامانع است. ساير اعضاي دبيرخانه با پيشنهاد رئيس دبيرخانه و موافقت رئيس سازمان منصوب ميشوند.
ب : تشكيلات مورد نياز دبيرخانه پس از تصويب شوراي مركزي در سازمان ايجاد ميشود و اعتبارات مورد نياز آن در بودجة سالانة سازمان پيشبيني ميشود.
بخش سوم – سازماندهي کارآفريني در دانشگاه
به منظور اجراي برنامههاي آموزشي، پژوهشي و اشاعه فرهنگ کارآفريني در دانشگاههاي کشور، کميته کارآفريني و مرکزکارآفريني به شرح مواد 5 و 6 در دانشگاههاي مجري تشکيل ميشود.
ماده(5)- ترکيب و وظايف کميته کارآفريني دانشگاه:
5-1- ترکيب کميته کارآفريني:
الف- رئيس دانشگاه به عنوان رئيس کميته (رئيس دانشگاه ميتواند اين مسئوليت را به يکي از معاونان ذيربط خويش تفويض نمايد)
ب - معاون آموزشي دانشگاه
ج - معاون پژوهشي دانشگاه
د - يک تا سه عضو هيات علمي يا صاحبنظر در زمينه کارآفريني از داخل يا خارج دانشگاه
هـ - رئيس مرکز کارآفريني دانشگاه به عنوان دبير کميته کارآفريني (رئيس مرکز کارآفريني با حکم رئيس دانشگاه منصوب ميشود.)
تبصره 4: با نظر رئيس دانشگاه، ساير معاونان نيز ميتوانند عضو کميته باشند.
تبصره 5: با توجه به موضوع و شرايط خاص هر دانشگاه ميتوان از ساير افراد ذيربط از داخل يا خارج دانشگاه به شرح ذيل دعوت به عمل آورد:
الف- رؤساي پاركها و مراكز رشد علم و فنّاوري
ب- نمايندگان انجمنهاي علمي و دانشجويي، جهاد دانشگاهي و اعضاي هيأت علمي دانشگاهها
ج- دبير انجمن دانشآموختگان
د- مدير دفتر ارتباط با صنعت
ح- برجستگان کارآفرين دانشجو و دانش آموخته و پيشکسوتان کارآفرين
5-2- وظايف و اختيارات کميته کارآفريني دانشگاه:
الف- تدوين آييننامه داخلي کميته و مرکز کارآفريني دانشگاه
ب- کمک به ساماندهي مرکز کارآفريني
ج- حمايت، هدايت و نظارت بر مرکز کارآفريني دانشگاه
د- تدوين برنامه سالانه طرح "کاراد" در دانشگاه به همراه زمانبندي و بودجه مورد نياز
هـ- تصويب، نظارت و پيگيري طرحهاي پژوهشي، آموزشي و ترويجي آموزش و پرورش کارآفرينان
و- همکاري و برنامه ريزي براي تربيت مربيان و استادان آموزشهاي کارآفريني
ز- کمک به ايجاد مراکزرشد در دانشگاه
ح- معرفي کارآفرينان برگزيده سال دانشگاه به دبيرخانه طرح کاراد
ط- نظارت بر اجراي مصوبات شوراي مرکزي کارآفريني
ي – تأمين ابزارها و امکانات مختلف براي اجراي هرچه بهتر طرح کاراد
ک- ارائه طرحهاي اوليه در زمينه فعاليتهاي ترويجي، آموزشي و پژوهشي به دبيرخانه طرح کاراد
ل- تهيه و تدوين بودجه پيشنهادي طرح کاراد در دانشگاه و ارائه به دبيرخانه طرح به منظور بررسي و سير مراحل تصويب نهايي.
م- ارزيابي عملکرد مرکز کارآفريني و تأييد گزارشهاي سالانه عملکرد اداري و مالي پيشرفت طرح در دانشگاه و ارسال آن به دبيرخانه طرح کاراد
ن- ارتباط مستمر با دبيرخانه طرح کاراد و ارائه گزارش فعاليتهاي انجام گرفته طرح کاراد در دانشگاه حداقل هر چهارماه يکبار
ماده (6)- ساختار و وظايف مرکز کارآفريني دانشگاه:
مرکز کارآفريني واحد اجرايي طرح "کاراد" در دانشگاه است که تحت نظر رئيس دانشگاه فعاليت مي کند و مجري سياستها، برنامهها و مصوبات کميته کارآفريني است.
6-1- ساختار مرکز کارآفريني: رئيس مرکز کارآفريني دانشگاه، دبير کميته کارآفريني است که با حکم رئيس دانشگاه منصوب مي شود. اعضا و همکاران مرکز کارآفريني دانشگاه، شامل تعدادي از اساتيد، دانشجويان، دانشآموختگان و مدير ارتباط با صنعت دانشگاه و نيز کارآفرينان خارج از دانشگاه است که با نظر کميته کارآفريني تعيين ميشوند.
6-2- وظايف و اختيارات مرکز کارآفريني:
الف ـ انجام کليه امور اداري و مالي مربوط به طرح "کاراد" در دانشگاه
ب- برگزاري کلاسها، سمينارها و کارگاههاي آموزشي و تخصصي
ج- تهيه برنامههاي ترويجي، آموزشي و پژوهشي طرح کاراد با همکاري و همفکري اعضاي هيات علمي و صاحبنظران آشنا با موضوع کارآفريني و ارائه به کميته کارآفريني براي تصويب
د- اجراي کليه مصوبات کميته کارآفريني دانشگاه
ه- شناسايي و معرفي کارآفرينان برگزيده سال دانشگاه به کميته کارآفريني
و- مديريت و پيگيري طرحهاي مطالعاتي و پژوهشي مصوب کميته کارآفريني در مرکز يا خارج از آن براي اجراء
تبصره 6: به منظور تسهيل و تسريع در نيل به اجراي برنامههاي طرح "کاراد"، رئيس دانشگاه ميتواند اختيار تشخيص، تعهد و تسجيل هزينههاي مربوط به اعتبارات طرح "کاراد" را به رئيس مرکز کارآفريني دانشگاه تفويض نمايد.
بخش چهارم – منابع مالي
ماده(7)- اعتبارات:
به منظور اجراي طرح کاراد، کميته کارآفريني هر دانشگاه پس از تدوين طرح ترويجي، آموزشي و تحقيقاتي دانشگاه ذيربط, بودجه پيشنهادي سالانه طرح در دانشگاه را براساس منابع مالي زير تدوين و به رئیس دانشگاه و نیز به دبيرخانه طرح کاراد ارائه مي نمايد.
اعتبارات مورد نیاز طرح کاراد در دانشگاهها از محل های زیر تأمین میشود:
1- اعتبارات ذیربط دانشگاه
2- کمکهاي وزارت علوم، تحقیقات و فناوري
3- درآمدهاي ناشي از فعاليتهای خدمات علمي و فني و نيز خدمات ارائه شده به پاركها و مراکز رشد علم و فناوري دانشگاه
4- رديفهاي متمرکز در وزارتخانههاي مرتبط با امور کارآفريني
5- کمکهاي اشخاص حقيقي و حقوقي
دبيرخانه طرح کاراد پس از اخذ بودجه پيشنهادي دانشگاههاي مجري و هم چنين تدوين بودجه سالانه دبيرخانه، اعتبار سالانه طرح را براي تصويب نهايي به شوراي مرکزي ارسال ميدارد.
شوراي مرکزي پس از تعيين اعتبار سالانه دانشگاههاي مجري و دبيرخانه طرح کاراد، بودجه نهايي را از طريق سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران به سازمان مديريت و برنامهريزي کشور ارائه ميکند تا با مبادله موافقتنامه بين سازمان مديريت و برنامهريزي کشور و هر يک از دانشگاههاي مجري طرح و سازمان (بابت بودجه سالانه دبيرخانه طرح) ، به مصرف هزينههاي مربوط برسد.
اين آييننامه که در 7 ماده و 6 تبصره تدوين و در تاريخ - 8/6/85- به تصويب وزير علوم، تحقيقات و فناوري رسيده است، جایگزین آییننامه قبلی میشود و براي سه سال معتبر بوده و قابل اصلاح و تمديد است.
وظايف دبيرخانه طرح کاراد:
دبيرخانه طرح کاراد متشکل از واحدهايي است که کليه امور ترويجي، پژوهشي، آموزشي و پيگيري مصوبات شوراي مرکزي طرح کاراد را به شرح زير برعهده دارد:
الف) ابلاغ مصوبات شوراي مرکزي به دانشگاهها و نهادهاي ذيربط
ب) پيگيري براي تقويت مراکز کارآفريني موجود و ايجاد مراکز کارآفريني در دانشگاههايي که فاقد اين مرکز هستند.
ج) ايجاد هماهنگي بين کميتههاي کارآفريني دانشگاهها در زمينه فعاليتهاي آموزشي، پژوهشي و ترويجي در سطح دانشگاههاي کشور
د) هماهنگي با دستگاههاي دولتي و بخش خصوصي در زمينه طرح کاراد
هـ) نظارت و ارزشيابي مستمر بر وظايف و عملکرد کميتههاي کارآفريني دانشگاهها
و) برنامهريزي براي برگزاري ميزگردها و سخنرانيهاي علمي- تخصصي، سمينارها و همايش سالانه کارآفريني
ز) انجام مطالعات و برنامهريزي براي اجراي طرح کاراد در دانشگاهها
ح) انجام مطالعات و طراحي ساختار سازماني و سيستمهاي نظارت و ارزشيابي کميتههاي کارآفريني در سطح دانشگاهها
ط) انجام مطالعات در زمينه موانع و محدوديتهاي حقوقي، قانوني، فرهنگي، سياسي، اداري و مالي توسعه کارآفريني و ارائه پيشنهاد به شوراي مرکزي
ي) بررسي علمي طرحها و برنامههاي کلان ترويجي، آموزشي و پژوهشي طرح کاراد
ک) بررسي و تعيين بودجه سالانة طرح کاراد و ارائه آن به شوراي مرکزي براي تصويب نهايي
ل) پيشنهاد اصلاحات لازم در طرحها و برنامههاي مرتبط و ارائه آن به شوراي مرکزي براي تصويب
م) ارزيابي و تجزيه و تحليل گزارشها، اطلاعات و پيشنهادهاي رسيده و اطلاعرساني فعاليتهاي انجام گرفته از روند اجراي طرح کاراد به طرق مختلف
تشکيلات دبيرخانه:
الف : رئيس دبيرخانه با پيشنهاد رئيس سازمان، تاييد وزير علوم، تحقيقات و فناوري و حکم رئيس سازمان براي مدت سه سال منصوب ميشود. انتصاب مجدد رئيس دبيرخانه بلامانع است. ساير اعضاي دبيرخانه با پيشنهاد رئيس دبيرخانه و موافقت رئيس سازمان منصوب ميشوند.
ب : تشكيلات مورد نياز دبيرخانه پس از تصويب شوراي مركزي در سازمان ايجاد ميشود و اعتبارات مورد نياز آن در بودجة سالانة سازمان پيشبيني ميشود.
شورای مشاوران:
مطابق آئين نامه كاراد, دبيرخانه متشكل از واحدهايي است كه هماهنگي و پيگيري كليه امور ترويجي, پژوهشي و آموزشي را برعهده دارد. يكي از واحدهاي اصلي دبيرخانه, شوراي علمي طرح كاراد است.
اعضاء مدعو اين شورا به ترتيب الفبا عبارتند از:
1- آقاي دكتر محمد احمدپور دارياني
2- آقاي دكتر خداداد حسيني
3- آقاي دكتر علي رضائيان
4- آقاي دكتر سيد مصطفي رضوي
5- آقاي دكتر كامبيز طالبي
6- آقاي دكتر داوود فيض
7- آقاي دكتر عليرضا فيض بخش
اعضاء ثابت شورا عبارتند از:
1- معاون وزير و رياست سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران
2- معاونت همكاريهاي علمي و ارتباطات بين الملل سازمان
3- رياست موسسه مطالعات و تحقيقات فناوري سازمان
4- مديريت دبيرخانه طرح كاراد
مقررات و مصوبات:
بدينوسيله به اطلاع مي رساند :
شوراي عالي برنامه ريزي در جلسه 606 مورخ 11/9/85 خود با ايجاد درس "مباني كارآفريني " به ارزش 2 واحد به عنوان درس اختياري براي كليه رشته ها و دانشگاه هايي كه علاقمند به ارائه درس ياد شده هستند موافقت بعمل آورد.
مباني كارآفريني
تعداد واحد : 2
نوع واحد : نظري
پيش نياز : ندارد
هدف درس
آشنايي دانشجويان با تاريخچه ، مباني و مهارت هاي مورد نياز براي موفقيت در فرايند كارآفريني و مديريت كسب وكار
سرفصل درس
1- اشنايي با تاريخچه كارآفريني ، مفاهيم كارآفريني و انواع آن
2- آشنايي با انواع كسب وكار و مباني و اصول كسب وكار ( كسب و كار در خانه ، كسب وكار روستائي ، كسب وكار در فناوري اطلاعات ، كسب وكار در بخش خدمات)
3- آشنايي با مباني بازار و مديريت بازار
4- آشنايي با داشتان هاي موفقيت و شكست كارآفرينان و قهرمانان توسعه
5- ارزيابي امكان سنجي و انتخاب ايده كارآفريني
6- آشنايي با چارچوب طرح كسب وكار
7- طراحي جداول و محاسبات طرح كسب وكار ( تمرين عملي)
8- آشنايي با مراحل ثبت و تأسيس شركت و آشنايي با انواع شركت ها
9- آشنايي با مباني كسب وكار در اقتصاد ايران وكليات قوانين تجارت در ايران
10- آشنايي با تجربيات موفق كارآفرينان ايراني
11- آشنايي با مهارت هاي كارآفريني : كارگروهي ، مديريت منابع ،مديريت مالي ، ارتباطات و....
12-برنامه ريزي و سازماندهي كسب وكار
13- راه اندازي كسب وكار ، توليد ، كنترل كيفيت و كنترل هزينه ها
14- بازرايابي ، فروش و ارتباط با مشتري
بخشنامه وزیر محترم علوم،تحقیقات و فناوری به رؤسای دانشگاهها و مراکز پژوهشی